11supplier

Afgelopen week was in het nieuws hoe een bijstandsmoeder 7000 euro moest terugbetalen, omdat haar moeder soms haar boodschappen betaalde (zie https://nos.nl/artikel/23...schappen-hoe-kan-dat.html ). Een maatschappelijke verontwaardiging volgt, maar richt zich erg op deze individuele casus. De bijstand is al lange tijd onder vuur en dit is een bewuste actie.

De reden voor de drang om de bijstand lastiger te maken, is omdat het perspectief bestaat dat de bijstand te 'confortabel' is. Eigenlijk loont het voor een groep mensen te weinig om te werken waardoor er een constante druk bestaat om streng te handhaven op de bijstand.

Het bizarre is dat het al een lange tijd zo is dat werken niet voor iedereen loont. Al lange tijd staat het op de politieke agenda, maar het wordt niet opgelost. Vooral onopgeleid werk (voor het minimumloon) geeft een beperkt voordeel ten opzichte van een bijstand. Soms kan je er zelf financieel op achteruit gaan als je gaat werken.

Hoe kunnen we werken lonend maken?
In de kern zijn er maar twee mogelijkheden om werken lonend te maken. Of je zorgt dat werkenden mensen beter af zijn…, of je verslechtert de uitkeringssituatie. Bovenstaande wetgeving en handhaving heeft duidelijk het doel om bijstandsinstroom te beperken. Gezien er aandacht is voor de bijstand zal ik dit uitweiden.

Hoe maken we de bijstand minder aantrekkelijk?
Grof gezegd zijn er drie strategieën om de bijstand minder aantrekkelijk te maken.
De meest simpele is het verlagen van de bijstand. Dit is echter politiek geen optie. De bijstandspopulatie bestaat uit 400.000 mensen en vertegenwoordigen dus aardig wat potentiële stemmers. Hiernaast is het voor media ook zeer makkelijk om ons te overstromen met beelden van mensen die nu hun boodschappen niet meer kunnen betalen. Zelfs al zou de bijstand 5% lager kunnen voor een subgroep van bijstandsgerechtigden is het waarschijnlijk dat dit geen politieke gevolgen zal hebben. Journalisten nemen nou eenmaal makkelijk een verhaal over dat iemand zielig is en zullen weinig kritisch kijken of alle kosten die gemaakt worden echt noodzakelijk zijn.

Dan is er optie voor strenge handhaving. Ook hierbij wil je voorzichtig zijn om niet plots 400.000 stemmers tegen je te krijgen. Dit is echter wel een mogelijkheid. Een bijstand is geen recht voor iemand die niet werkt, maar een noodzakelijke regeling om te voorkomen dat iemand in armoede vervalt. Dit is hierboven gebeurd. De dame kreeg geld van haar moeder en had dus minder bijstand nodig. Natuurlijk valt het hier extreem ongelukkig uit, maar abstract gezien is het rationeel wel te volgen. Waarom zou zij in aanmerking komen voor noodhulp als zij een bron van inkomsten heeft? Ook kan je je afvragen waarom deze dame in kwestie zo lang in de bijstand zat en in hoeverre het echt onmogelijk was om aan het werk te komen. Wie weet was deze dame wel iets meer gemotiveerd geweest als zij iets meer op het echte bestaansminimum zat i.p.v. de verkregen bestedingsruimte.

Er is echter een groot probleem met deze handhaving. Het vraagt een inmenging in iemands persoonlijke levenssfeer die gerust vernederend genoemd kan worden. Iemand met een bijstand die te vaak bij de partner logeert of iemand die onbetaald oppast kan aangepakt worden. Om dit te handhaven moet je bijstandsgerechtigden surveilleren op een manier die normaal alleen voorbehouden is bij verdachten van ernstige delicten. Hiernaast leidt dit tot hoge straffen voor mensen die zich van geen kwaad bewust zijn (zoals deze dame die netjes al haar fouten opbiecht, omdat ze niet wist dat het niet mocht).
De laatste optie is de instroom beperken. Dit is politiek te makkelijkste optie, omdat je hier weinig over nadenkt. Dit gaat immers om toekomstige mensen die nu nog niet bestaan als groep. Je weet immers niet of je ooit in de bijstand gaat en zal dus politiek niet snel betrokken zijn als de procedure aangepast wordt. In veel gemeentes zijn de procedures voor nieuwe bijstandsgerechtigden hierom lastig, lang en vernederend gemaakt terwijl de bestaande bijstandsgerechtigden minder regels hebben.

Kunnen we de bijstandsgerechtigden niet gewoon dwingen te werken?
Kort wil ik dit wel meenemen. Er is de optie om een aantal bijstandsgerechtigden in een busje op te halen en af te zetten bij de tuinbouw. Hou er rekening mee dat ze dan wel recht hebben op het minimumloon. Dit is echter makkelijker gezegd dan gedaan. Het krijgt snel de indruk van slavenarbeid en als iemand weigert of te traag werkt wil je ook geen zweep gebruiken. Het is lastig opdrachtgevers te vinden die dit echt willen. Het is gewoon niet reëel om continue toezicht te houden. Ook krijg je enorme proceskosten als weigeraars allemaal lichamelijke pijntjes gaan claimen die je vervolgens moet onderzoeken. Zal ik kort zijn dat het erg onwenselijk is om deze richting als oplossing te gebruiken. Het helpen met het zoeken naar werk is natuurlijk wel een goed idee, maar zal niet het hele probleem oplossen.

Bijstand verslechteren is onwenselijk
Hoewel het balanceren van een goed sociaal stelsel een onderneming is die continue geoptimaliseerd moet worden (wie heeft er recht op? welke procedure is er? hoe pakken we fraude aan?), vermoed ik dat de oplossing hem niet zit in het verslechteren van de bijstand. Verlagen is geen reële optie en de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer die nodig is voor handhaving is niet op deze schaal te rechtvaardigen.

Concessies van links & rechts zijn nodig voor een oplossing:

Concessie van rechts - Mensen met een minimumloon moeten rijker worden
Heel simpel, als we de bijstand niet slechter kunnen maken, moeten we werkenden mensen rijker maken. Hiervoor zijn verschillende mogelijke oplossingen zoals een hoger minimumloon (maar de bijstand niet mee laten groeien), een gegarandeerde aanvullen (soort basisloon van 500 euro, ongeacht inkomen) of een volwaardig basisinkomen. Er zijn natuurlijk een hele hoop oplossingen mogelijk, maar in de kern moeten de schoonmakers, magazijnmedewerkers etc. meer geld verdienen dan nu.

Met dit systeem wordt werken veel interessanter, omdat werkenden aanzienlijk meer te besteden hebben dan mensen met een bijstand. Het gaat echter gepaard met een welvaartsverschuiving van rijkere mensen naar mensen met een minimumloon.

Concessie van links - Relatieve armoede blijft bestaan
Als we alle werkenden rijker maken, maar de bijstand niet hoger, lijken de bijstandsgerechtigde plots armer. Ze vallen meer op als arme groep. Door het minimumloon als een soort bestaansminimum te zien vallen bijstandsgerechtigde hier gegarandeerd onder. Als onze armste mensen genoeg eten , zorg, kleding, onderdak en tegenwoordig natuurlijk ook internet hebben is het prima. We moeten alleen opletten om meer zaken toe te voegen als 'noodzakelijk' naarmate de welvaart groeit. Op dit punt is een hoop af te dingen (internet is bijvoorbeeld in een moderne samenleving noodzakelijk), maar als jij veel minder geld hebt als een magazijnmedewerker zal je relatief hoe dan ook arm zijn (en je hierom vermoedelijk arm voelen)..., maar het alternatief dat een bijstandsgerechtigde ongeveer evenveel krijgt als als een magazijnmedewerker veroorzaakt weer het probleem dat werken niet loont.

Consessie van links & rechts – Schaf inkomensafhankelijke subsidies af, maar belast goed
Subsidies zijn nuttig voor mensen met bijzondere omstandigheden, zoals kinderbijslag of toeslag voor mensen met chronische beperkingen. Subsidies zijn echter niet nuttig voor kosten die iedereen sowieso heeft zoals zorgkosten of woonkosten (huursubsidie/hypotheekrenteaftrek).

Kinderbijslag is een ideale subsidie. Iemand met kinderen heeft meer geld nodig; het is niet inkomensafhankelijk en het vraagt weinig controle. Houden dus.

Subsidies voor kosten die iedereen heeft of vrijstellingen van kosten die iedereen heeft (zoals gemeentebelasting) moeten gewoon in één keer geregeld worden door het inkomen van armen te verhogen (zodat ze het gewoon kunnen betalen) of belasting voor rijken te verhogen (zodat de overheid voor iedereen deze kosten betaalt ongeacht inkomen).

Ik denk dat mijn situatie vergelijkbaar is met vele Tweakers. Mijn ouders hebben een prima intelligentie, maar IT-kennis is enkel op ‘gebruikers-niveau’. Toen ik thuis woonde probeerde ik ze altijd te beschermen tegen de duistere kant van het internet, maar om eerlijk te zijn was de kans dat ze geld overmaakte aan een Negeriaanse prins sowieso niet heel groot. Het vraagt niet een enorme berg aan cognitieve verwerkingscapaciteit om te herkennen dat er niks van klopt. Lange tijd hebben wij ‘als Nederlanders’ het voordeel gehad dat scams in het Engels waren en duidelijk slecht vertaald door Google Translate wat de kans op succes heel klein maakte.
Tegenwoordig zijn aanvallen vele malen meer geraffineerd. Netjes Nederlands, met logo’s van de bank en het bericht is lastig van echt te onderscheiden als je niet al van nature op je hoede bent. Kleine details zal de Tweaker gelijk opvallen, maar voor mijn ouders verandert de IT wereld zo snel en is er zoveel niet-relevante informatie, dat ze al lang blij zijn als ze de goede knop gevonden hebben.

De huidige ‘generatie’ scams is zodanig geraffineerd dat ik me goed kan voorstellen dat een weldenkend mens die niet op zijn hoede is erin trapt. Zeker doordat ze altijd zorgen dat er zogenaamd sprake is van een urgent probleem, waardoor de kans is dat je in paniek raakt en iets minder helder nadenkt dan als je er even goed voor zou zitten. Als je kind verloren vast zit in een ander land, als er nu hackers in je ING zitten of als je nu moet betalen dan is de kans dat je in de stress schiet en zo gericht bent op het oplossen van het probleem dat je even vergeet goed na te denken of het niet een scam is. Vooral als omstandigheden het geloofwaardig maken, misschien ben je net op een riskante vakantie, heb je een discussie met de belastingdienst of weten ze informatie van social media effectief te gebruiken om te doen alsof ze de juiste hebben.
Concluderend maak ik me weleens zorgen dat het mis gaat. Ik probeer af en toe mijn ouders te waarschuwen. Ik gok dat ik niet de enige ben dat wil, dus ik dacht ik deel welk bericht ik stuur en jullie kunnen erop schieten, ik pas het aan en we hebben hopelijk een bericht dat dealt met de meest-voorkomende oplichtingspraktijken en met fool-prove instructies om het door te hebben. Hierbij ga ik er vanuit dat de instructies heel basaal en niet technisch moeten zijn. Als mijn ouders over 8 maanden gescammed worden dat ze de ‘mogelijk scam’ herkennen en even extra kritisch zijn.

Hier de ouders-instructie:
Tegenwoordig zijn oplichters steeds slimmer en steeds technischer handig. Hierom stuur ik wat informatie zodat je weet waar je op moet letten.
Bijna alle oplichters die uit zijn op geld proberen te doen alsof het spoed heeft. Ze hopen dat je gestrest raakt en daardoor minder goed nadenkt. In de echte wereld hoef je eigenlijk bijna nooit met spoed geld over te maken. Wees dus ontzettend op je hoede als je plotseling, met spoed, geld moet betalen.
Hieronder neem ik 3 manieren door die vaak gebruikt worden

Mam ik heb geld nodig
Een veel gebruikte tactiek is doen alsof je een familielid of vriend bent. Ze kopen een telefoon en sturen een berichtje in de trant van ‘Heej mam, dit is mijn nieuwe nummer…’. Vervolgens hebben ‘ik’ geld nodig, omdat ik ‘vast zit op vakantie voor een vliegticket terug naar huis’, of omdat ik onverwachts schade heb gereden of de huur niet kan betalen.
Als de oplichters zich goed voorbereiden kijken ze soms ook op facebook, zodat het echt overtuigend lijkt ‘weet je nog die vakantie 3 jaar geleden op Griekenland?’ klinkt alsof het echt iemand is die je kent, maar die informatie staat dus gewoon op het internet. Neem dus niet zomaar aan dat je echt met mij of een ander famillielid onlinepraat.


Op zich is weten dat dit kan gebeuren al het halve werk. De makkelijkste manier om ermee om te gaan is
* Even bellen naar het echte nummer wat je al had. Als dat werkt, dan is het ook duidelijk.
* Stel je beslist geld over te maken stuur het alleen naar het rekeningnummer wat je al eerder gebruikt heb. Gebruik geen tikkie! Gewoon overmaken op de ouderwetse manier, zodat je weet wat het rekeningnummer is.
* Je kan soms specifieke vragen stellen. Zorg altijd dat jij dan de vragen stelt, want de kans dat ze precies dat ze precies jou vragen hebben voorbereid is niet heel groot. Wees hier echter heel zorgvuldig mee. Er is heel veel op het internet te vinden en hierom kan een oplichter soms intieme details vergeten. De meeste van ons gebruiken het internet al 16 jaar of langer en je weet gewoon niet wat jij, je familieleden en kennissen in die tijd allemaal op het internet hebben gezet.


Er zitten inbrekers op je bank-account
Belangrijk om te weten, de bank kan gewoon jou account blokkeren als er verdachte activiteiten gebeuren. Daar hoef jij nooit je toegangscode voor te geven.

Soms willen ze je wat laten doen ‘want anders blokkeren ze je account’. In dat geval zelf de bank bellen.
* Als je maar iets twijfelt bel de bank op het bekende nummer! De medewerkers zijn bekend met fraude-technieken en kunnen ook vertellen als er wat moet gebeuren.
* Gebruik alleen de bank-app die je via de Google Appstore of de App store van Apple hebt geïnstalleerd. De app update vanzelf, hoef jij niet te doen.
* Als een bankmedewerker belt (of sms’t/e-mailt) en je dingen wil laten doen op je app of toegangscodes vraagt klopt het bijna nooit.
* Als de bankmedewerker jou belt en je op een website wil laten inloggen of een app laten installeren klopt dat vaak niet. Het is een namaak-app of namaak-website.


Je moet nu geld betalen als komt morgen de deurwaarder
Bekende scam nummer 3. Ook hier zetten ze je weer lekker onder druk en hopen ze dat je door angst niet helder nadenkt. Misschien geloofwaardig als je toevallig net een discussie hebt met de belastingdienst.
* Eigenlijk komt het niet voor dat er een schuld is waar je niet van weet. Als de deurwaarder komt heb je daar vaak al vele brieven over gehad en gaat dat niet per SMS.
* Als je denkt dat je best mogelijk bij die partij een schuld hebt, bel die partij dan op en bespreek het bericht.
* Ook hier, gebruik geen tikkie. Gebruik alleen rekeningnummers waarvan je zeker weet dat het ook echt die partij is. Je kan altijd bellen voor het goede rekeningnummer en je kan het vaak ook online zien: https://www.belastingdien...rs-van-de-belastingdienst


Ik deze versie levend houden en suggesties en aanpassingen verwerken. Hier zijn mijn uitgangspunten:
- Vooral kennis over de scams, wanneer moet je verdacht zijn? Dat is denk ik vaak voldoende is om te weten dat het mogelijk een scam is. Dan bellen ze je even op.
- Instructies moeten simpel zijn. Als je ouders over 2 jaar gescammed worden, dan wil je dat dit weer even boven komt drijven. Ik verwacht niet dat mensen details onthouden zoals 'let op een slotje'.

Ben benieuwd welke feedback jullie hebben. Heb ik nog bekende of slimme scams gemist? Denk je dat deze tips voldoende zijn? Denk je dat deze instructies uitvoerbaar zijn voor iemand die niet technisch is?

De ZZP’er betaald geen sociale verzekeringen. Vaak is hierover discussie geweest, maar de ZZP’er wilt zelf beslissen. Daarom ben je toch ZZP’er geworden?

ZZP Nederland is tegen verplichte:
- Pensioensopbouw
- Werkeloosheidsverzekering
- Arbeidsongeschiktheidsverzekering

Nou stoot dit mij al enigszins tegen de borst, omdat deze verzekeringen er ook voor zorgen dat de samenleving je minder hoeft te ondersteunen (je wentelt jouw risico af op de samenleving) en omdat het voor werknemers verplicht is. Hoe komt het dan we ervan uitgaan dat een werknemer niet zelf kan nadenken over verzekeringen en een ZZP’er wel? Veel werknemers kunnen hier prima zelf over nadenken en veel ZZP’ers hebben hier te weinig over nagedacht, maar enfin: De ZZP’er mag zelf beslissen over zijn risico en de werknemer niet.

Effect van economische crisis op werknemers en ZZP’ers
Nu krijgen we de coronacrisis en komt de economie stil te liggen. Voor de werknemer in loondienst is dit over het algemeen goed te overzien. De werknemer betaald je salaris gewoon door. De werknemer kan, als dit het niet red, werktijdverkorting aanvragen, je contract niet verlengen, ontslag aanvragen of gaat in het ergste geval failliet. In al die gevallen krijg je inkomen vanuit de WW (werkeloosheidswet). De meeste werknemers hebben recht voor een uitkering van tenminste 70% van je laatstverdiende loon voor 3 maanden. Je risico is dus grotendeels afgedekt.
De ZZP’er krijgt geen loon als er geen opdrachten zijn. Al die bovenstaande zaken heeft de ZZP’er niet. De ZZP’er zal dus zijn reserve moeten aanspreken en in het ergste geval een bijstandsuitkering aanvragen. Een bijstand is geen verzekering, maar een vangnet betaald van belastinggeld. De bijstand betaald alleen uit als je op geen enkele manier in je basisvoorzieningen kan voorzien zonder. Als je een partner hebt met inkomen, een erfenis, je huis kan opeten of eigen vermogen, dan moet je dat eerst aanspreken voordat je een bijstand kan krijgen. De bijstand is 70% van het minimumloon dus als je modaal verdient, dan ga je er hard op achteruit.

Hoe zit het met corona en verzekeringen
Corona is één van de vele redenen waarom er even minder of geen werk is. Werknemers zijn in deze situatie verzekerd met de WW en de ZZP’er heeft niks. Dat komt niet zomaar uit het niks. ZZP’ers lobbyen actief om geen sociale afdrachten te betalen en geen premies te betalen. Altijd is het argument dat de ZZP’er dat deze hier zelf over wil beslissen.
Het is daarom ook enorm opportunistisch van ZZP vertegenwoordigers om nu te roepen dat de ZZP’er ondersteuning moet worden. De ZZP’er wou hier toch zelf over nadenken? De ZZP’er had hier toch een buffer voor? Dat was toch de reden waarom ze ZZP’er waren geworden? Dat zijn ze nu plots allemaal vergeten en ze zijn gewoon zielige mensen die geen geld hebben. Ik vind het prima, maar zie dit als kleurbekenning. Als het goed gaat wil je geen premie betalen en als het slecht gaat toch een uitkering.

Dus hoe nu verder
Ik ben behoorlijk empathisch naar de ZZP’er. Je hebt veel schijnzelfstandige die hier nooit voor kozen, mateloze optimisten etc. Laten we eerlijk zijn; de ZZP’ers in Nederland zijn als groep onvoldoende voorbereid op een crisis. Laten we ze helpen, maar op een eerlijke manier. De ZZP’er verdient hulp in moeilijke situatie en we willen de ZZP’er niet in de steek laten. Juist daarom moeten zij meedoen met de sociale verzekeringen. Ook de ZZP’er moet meedoen met het sociale systeem waarin we allemaal maandelijks premie afdragen voor pensioen, arbeidsongeschiktheid en werkeloosheid. Hun inkomen gaat hierom achteruit, maar dit geld ook voor werknemers. Een werknemer in loondienst ontvangt ook minder salaris omdat ze mee doen met deze systemen.

De werknemer heeft betaald voor alle steun die zij nu ontvangen in de corona crisis. Ik gun de ZZP’er deze steun ook, maar laat de ZZP’er hier wel gewoon zijn eigen eerlijke bijdragen voor betalen.