11supplier

Ik denk dat mijn situatie vergelijkbaar is met vele Tweakers. Mijn ouders hebben een prima intelligentie, maar IT-kennis is enkel op ‘gebruikers-niveau’. Toen ik thuis woonde probeerde ik ze altijd te beschermen tegen de duistere kant van het internet, maar om eerlijk te zijn was de kans dat ze geld overmaakte aan een Negeriaanse prins sowieso niet heel groot. Het vraagt niet een enorme berg aan cognitieve verwerkingscapaciteit om te herkennen dat er niks van klopt. Lange tijd hebben wij ‘als Nederlanders’ het voordeel gehad dat scams in het Engels waren en duidelijk slecht vertaald door Google Translate wat de kans op succes heel klein maakte.
Tegenwoordig zijn aanvallen vele malen meer geraffineerd. Netjes Nederlands, met logo’s van de bank en het bericht is lastig van echt te onderscheiden als je niet al van nature op je hoede bent. Kleine details zal de Tweaker gelijk opvallen, maar voor mijn ouders verandert de IT wereld zo snel en is er zoveel niet-relevante informatie, dat ze al lang blij zijn als ze de goede knop gevonden hebben.

De huidige ‘generatie’ scams is zodanig geraffineerd dat ik me goed kan voorstellen dat een weldenkend mens die niet op zijn hoede is erin trapt. Zeker doordat ze altijd zorgen dat er zogenaamd sprake is van een urgent probleem, waardoor de kans is dat je in paniek raakt en iets minder helder nadenkt dan als je er even goed voor zou zitten. Als je kind verloren vast zit in een ander land, als er nu hackers in je ING zitten of als je nu moet betalen dan is de kans dat je in de stress schiet en zo gericht bent op het oplossen van het probleem dat je even vergeet goed na te denken of het niet een scam is. Vooral als omstandigheden het geloofwaardig maken, misschien ben je net op een riskante vakantie, heb je een discussie met de belastingdienst of weten ze informatie van social media effectief te gebruiken om te doen alsof ze de juiste hebben.
Concluderend maak ik me weleens zorgen dat het mis gaat. Ik probeer af en toe mijn ouders te waarschuwen. Ik gok dat ik niet de enige ben dat wil, dus ik dacht ik deel welk bericht ik stuur en jullie kunnen erop schieten, ik pas het aan en we hebben hopelijk een bericht dat dealt met de meest-voorkomende oplichtingspraktijken en met fool-prove instructies om het door te hebben. Hierbij ga ik er vanuit dat de instructies heel basaal en niet technisch moeten zijn. Als mijn ouders over 8 maanden gescammed worden dat ze de ‘mogelijk scam’ herkennen en even extra kritisch zijn.

Hier de ouders-instructie:
Tegenwoordig zijn oplichters steeds slimmer en steeds technischer handig. Hierom stuur ik wat informatie zodat je weet waar je op moet letten.
Bijna alle oplichters die uit zijn op geld proberen te doen alsof het spoed heeft. Ze hopen dat je gestrest raakt en daardoor minder goed nadenkt. In de echte wereld hoef je eigenlijk bijna nooit met spoed geld over te maken. Wees dus ontzettend op je hoede als je plotseling, met spoed, geld moet betalen.
Hieronder neem ik 3 manieren door die vaak gebruikt worden

Mam ik heb geld nodig
Een veel gebruikte tactiek is doen alsof je een familielid of vriend bent. Ze kopen een telefoon en sturen een berichtje in de trant van ‘Heej mam, dit is mijn nieuwe nummer…’. Vervolgens hebben ‘ik’ geld nodig, omdat ik ‘vast zit op vakantie voor een vliegticket terug naar huis’, of omdat ik onverwachts schade heb gereden of de huur niet kan betalen.
Als de oplichters zich goed voorbereiden kijken ze soms ook op facebook, zodat het echt overtuigend lijkt ‘weet je nog die vakantie 3 jaar geleden op Griekenland?’ klinkt alsof het echt iemand is die je kent, maar die informatie staat dus gewoon op het internet. Neem dus niet zomaar aan dat je echt met mij of een ander famillielid onlinepraat.


Op zich is weten dat dit kan gebeuren al het halve werk. De makkelijkste manier om ermee om te gaan is
* Even bellen naar het echte nummer wat je al had. Als dat werkt, dan is het ook duidelijk.
* Stel je beslist geld over te maken stuur het alleen naar het rekeningnummer wat je al eerder gebruikt heb. Gebruik geen tikkie! Gewoon overmaken op de ouderwetse manier, zodat je weet wat het rekeningnummer is.
* Je kan soms specifieke vragen stellen. Zorg altijd dat jij dan de vragen stelt, want de kans dat ze precies dat ze precies jou vragen hebben voorbereid is niet heel groot. Wees hier echter heel zorgvuldig mee. Er is heel veel op het internet te vinden en hierom kan een oplichter soms intieme details vergeten. De meeste van ons gebruiken het internet al 16 jaar of langer en je weet gewoon niet wat jij, je familieleden en kennissen in die tijd allemaal op het internet hebben gezet.


Er zitten inbrekers op je bank-account
Belangrijk om te weten, de bank kan gewoon jou account blokkeren als er verdachte activiteiten gebeuren. Daar hoef jij nooit je toegangscode voor te geven.

Soms willen ze je wat laten doen ‘want anders blokkeren ze je account’. In dat geval zelf de bank bellen.
* Als je maar iets twijfelt bel de bank op het bekende nummer! De medewerkers zijn bekend met fraude-technieken en kunnen ook vertellen als er wat moet gebeuren.
* Gebruik alleen de bank-app die je via de Google Appstore of de App store van Apple hebt geïnstalleerd. De app update vanzelf, hoef jij niet te doen.
* Als een bankmedewerker belt (of sms’t/e-mailt) en je dingen wil laten doen op je app of toegangscodes vraagt klopt het bijna nooit.
* Als de bankmedewerker jou belt en je op een website wil laten inloggen of een app laten installeren klopt dat vaak niet. Het is een namaak-app of namaak-website.


Je moet nu geld betalen als komt morgen de deurwaarder
Bekende scam nummer 3. Ook hier zetten ze je weer lekker onder druk en hopen ze dat je door angst niet helder nadenkt. Misschien geloofwaardig als je toevallig net een discussie hebt met de belastingdienst.
* Eigenlijk komt het niet voor dat er een schuld is waar je niet van weet. Als de deurwaarder komt heb je daar vaak al vele brieven over gehad en gaat dat niet per SMS.
* Als je denkt dat je best mogelijk bij die partij een schuld hebt, bel die partij dan op en bespreek het bericht.
* Ook hier, gebruik geen tikkie. Gebruik alleen rekeningnummers waarvan je zeker weet dat het ook echt die partij is. Je kan altijd bellen voor het goede rekeningnummer en je kan het vaak ook online zien: https://www.belastingdien...rs-van-de-belastingdienst


Ik deze versie levend houden en suggesties en aanpassingen verwerken. Hier zijn mijn uitgangspunten:
- Vooral kennis over de scams, wanneer moet je verdacht zijn? Dat is denk ik vaak voldoende is om te weten dat het mogelijk een scam is. Dan bellen ze je even op.
- Instructies moeten simpel zijn. Als je ouders over 2 jaar gescammed worden, dan wil je dat dit weer even boven komt drijven. Ik verwacht niet dat mensen details onthouden zoals 'let op een slotje'.

Ben benieuwd welke feedback jullie hebben. Heb ik nog bekende of slimme scams gemist? Denk je dat deze tips voldoende zijn? Denk je dat deze instructies uitvoerbaar zijn voor iemand die niet technisch is?